Download toonladderschijf

In Bandcoach 14 stond een uitgebreid artikel over notenschrift. Deze handige toonladderschijf hoort bij dat artikel.

Toonladderschijf

Klik hier om de toonladderschijf te downloaden.

Instructies

Maak van dit pdf bestand twee prints en knip bij de ene print de buitenste ring uit, en bij de andere print de binnenste.
Plak de twee cirkels desgewenst op een stukje karton als je het geheel wat steviger wilt maken.
Leg de kleine schijf op de grote en verbind ze in het midden met een splitpen.
De binnenste cirkel kan nu draaien ten opzichte van de buitenste.

De buitenste ring vertegenwoordigt een omgebogen pianoklavier: de twaalf tonen staan in een cirkel, zodat duidelijk wordt dat na twaalf tonen het volgende octaaf wordt bereikt. Een toonladder is eigenlijk niets anders dan een ordening van onder naar boven van de ‘toonvoorraad’ van een stuk. De belangrijkste twee toonladders waarmee liedjes in de Westerse muziek worden gemaakt zijn de majeur- en de mineurladder, die iedereen wel eens heeft gehoord.
Op de binnenste cirkel staat zowel een startpunt voor een majeurladder als voor een mineurladder. Door de donkere pijlen te volgen vanaf het majeur-startpunt is te zien dat de majeurladder is opgebouwd uit de afstanden 1-1-½-1-1-1-½. Als nu de binnenste cirkel wordt verschoven ten opzichte van de buitenste, wijzen de donkere pijlen een andere majeurladder aan. Op die manier kunnen alle twaalf majeurladders op de piano worden gevonden. Het onderwerp intervallen blijft in dit artikel buiten beschouwing, maar voor wie er al eens van heeft gehoord: alle intervallen kunnen met deze schijf ook gemakkelijk worden afgelezen.

De toonladderschijf is ontworpen door Bart Noorman: www.virtualmusicschool.nl